Küresel finans piyasalarında son yılların en dikkat çekici yükselişlerinden birine imza atan özel sermaye şirketleri, 2023 yazı ile 2025 başı arasında rekor getiriler elde etti. Ancak son aylarda bu şirketler, sert bir satış dalgasıyla karşı karşıya kaldı. Blackstone, Apollo, KKR ve Ares gibi büyük firmaların hisselerinde yüzde 40’ı aşan düşüşler yaşanırken, sektörde toplamda 265 milyar doların üzerinde piyasa değeri silindi.
Özel sermaye sektöründe yaşanan bu dalgalanmanın arka planında, düşük faiz döneminde yüksek borçla satın alınan şirketlerin zorlukları yatıyor. 2023 yazından 2025 Ocak sonuna kadar geçen yaklaşık 18 aylık süreçte Blackstone yüzde 58,2, Ares yüzde 68,1, Apollo yüzde 77,9 ve Blue Owl yüzde 80,6 toplam getiri sağlarken, KKR hisseleri yüzde 103,4 ile en yüksek yükselişi kaydetti. Ancak bu güçlü yükselişin ardından piyasalar tersine döndü.
Satış Dalgası Neden Başladı?
Geçen yıl eylül ayından itibaren başlayan satış dalgasında Apollo hisseleri yüzde 41, Blackstone yüzde 46, Ares ve KKR ise yaklaşık yüzde 48 değer kaybetti. Blue Owl hisseleri ise zirvesinden yaklaşık üçte iki oranında geriledi. Bu düşüşler, özel kredi piyasasında yaşanan endişelerin önemli rol oynamasıyla ilişkilendiriliyor. Yüksek borç kullanımı nedeniyle zorluk yaşayan özel sermaye şirketleri, portföylerindeki firmaları daha uzun süre elde tutmak zorunda kalıyor ve bu durum, satışlardan elde edilen kârın düşmesine neden oluyor.
Bu kayıplar, bir süre özel kredi piyasasındaki hızlı büyüme ile dengelenmişti. Ancak son dönemde yapay zekânın bazı yazılım şirketlerinin iş modellerini tehdit edebileceği endişeleri, yatırımcıların geri çekilmesine yol açtı. Yatırım bankası Houlihan Lokey’de görev yapan Matt Swain, yaşanan durumu “bankaya hücum” benzetmesiyle değerlendirdi.
Bireysel Yatırımcıların Rolü Nedir?
Sektördeki baskının bir diğer nedeni, son yıllarda özel sermaye fonlarına yönelen bireysel yatırımcıların artışıdır. Geçmişte bu fonlara ağırlıklı olarak emeklilik fonları ve büyük kurumsal yatırımcılar yatırım yaparken, son yıllarda varlıklı bireyler ve orta sınıf yatırımcılar da bu ürünlere yönelmeye başladı. Örneğin, Blue Owl’ın yönettiği 300 milyar doların üzerindeki varlığın yaklaşık yüzde 40’ının bireysel yatırımcılardan geldiği belirtiliyor. Bu fonların önemli bölümü “yarı likit” olarak tanımlanan yapıya sahip olup, yatırımcılar istedikleri zaman çıkış talebinde bulunabiliyor.
Morningstar verilerine göre, bu tür yarı likit fonların toplam büyüklüğü 2022 başındaki 200 milyar dolardan geçen yılın üçüncü çeyreğinde 500 milyar dolara yükseldi. Ancak, bu durum yatırımcıların geri çekilme taleplerinin artmasına neden oldu.
İflaslar ve Yapay Zeka Endişesi Satışları Nasıl Tetikledi?
Sektördeki satış dalgası, geçen yıl iki borç yüklü şirketin iflasıyla hız kazandı. Ucuz krediyle büyüyen subprime otomobil finansmanı şirketi Tricolor ile otomobil parça üreticisi First Brands’in iflası, yatırımcıların risk algısını artırdı. Bu gelişmelerin ardından yapay zekânın bazı yazılım şirketlerinin iş modellerini zayıflatabileceği yönündeki endişeler, özellikle bireysel yatırımcıların fonlardan çıkış talebini artırdı. Birçok büyük fon, geri çekilmeleri sınırlamak için ödeme kısıtlamaları getirdi.
Örneğin, Blackstone’un özel kredi fonu BCRED’de yatırımcılar yaklaşık 3,8 milyar dolar çekmek istedi. Şirket, talepleri karşılamak için kendi sermayesinden ve yöneticilerinden 400 milyon dolar ek kaynak sağladı. BlackRock, Morgan Stanley ve diğer bazı büyük fon yöneticileri de benzer şekilde geri çekilmeleri sınırlamak zorunda kaldı.
İkincil Fonlar Krizde Fırsat Görüyor Mu?
Sektörde yaşanan satış baskısına rağmen bazı yatırımcılar, bu durumu fırsat olarak görüyor. “Secondary funds” olarak bilinen ikincil piyasa fonları, yatırımcıların erken çıkmak istediği özel sermaye yatırımlarını indirimli fiyatlardan satın alarak piyasada önemli bir rol oynayabilir. Ronin Capital Partners’ın kurucusu David Feirstein, bu tür dönemlerin fırsatlar doğurduğunu belirterek, “En iyi fırsatlar genellikle yatırımcıların korktuğu piyasalarda ortaya çıkar” değerlendirmesinde bulundu.
Özel kredi piyasasının toplam büyüklüğünün yaklaşık 1,8 trilyon dolar olduğu tahmin ediliyor. Buna karşılık ikincil piyasanın büyüklüğü yaklaşık 200 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Uzmanlara göre, yatırımcı çıkışlarının hızlanması durumunda bu piyasanın tüm satış baskısını absorbe edip edemeyeceği belirsizliğini koruyor. Ancak birçok analist, büyük özel sermaye şirketlerinin portföylerinin büyük bölümünün gayrimenkul, altyapı ve diğer somut varlıklara dayalı olması nedeniyle geniş çaplı temerrüt riskinin şu aşamada düşük olduğunu değerlendiriyor.
